مشکلات کلیوی، به طور معمول وقتی رخ میدهند با درد شدید همراه میشوند اما باید این را نظر داشته باشید که گاهی ممکن است با درد همراه نباشند. کلیهها نقش مهمی در تصفیه خون، تنظیم تعادل مایعات و دفع مواد زائد دارند. به همین دلیل، بررسی سلامت آنها اهمیت زیادی دارد. در هنگام درد کلیه، افزایش یا کاهش برونده ادراری و وجود خون در ادرار و اندیکاسیونهای دیگر، پزشک تصمیم میگیرد که سونوگرافی کلیه انجام دهد. با سونوگرافی کلیه، پزشک متوجه مشکلات کلیه میشود و اگر نیاز به انجام اقدام درمانی باشد، بلافاصله اقدام میکند. این روش به علت غیر تهاجمی بودن و نداشتن هیچگونه خطری برای شخص آزمایشدهنده، توسط پزشکان مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه به این میپردازیم که سونوگرافی کلیه چیست و چه کارهایی انجام میدهد.
سونوگرافی کلیه چه کاربردی دارد؟
سونوگرافی کلیه کاربردهای تشخیصی گستردهای دارد و پزشکان از آن برای بررسی علائم و بیماریهای مختلف استفاده میکنند. بصورت کلی سونوگرافیها به دلیل نداشتن اشعه یونیزان بی خطر هستند، و چه بهتر که از این روش برای انجام تشخیصهای متفاوت مانند سونوگرافی تیروئید و اندامهای دیگر استفاده کرد. وقتی بحث از کاربردهای سونوگرافی کلیه میشود، میتوانیم به مثالهای زیادی برسیم. شناسایی مشکلاتی همچون:
- سنگ کلیه
بیشتر سنگگهای کلیه توسط سونوگرافی قابل تشخیص هستند. در صورت وجود سنگ کلیه، سونوگرافی کلیه میتواند محل وجود آن و انسداد راههای ادراری را نیز نشان دهد. - کیست، توده یا تومورهای کلیوی
این روش به پزشک کمک میکند تا خوشخیم یا مشکوک بودن ضایعات را بهتر ارزیابی کند. - عفونتهای کلیوی
ورم کلیه، تجمع چرک، آبسه یا گشاد شدن سیستم جمعکننده ادرار را نشان میدهد و کمک میکند شدت عفونت مشخص شود. - التهاب کلیه
تغییر اندازه کلیه و کاهش یا افزایش ضخامت بافت کلیه قابل مشاهده است که نشانه درگیری التهابی است. - آسیبهای ناشی از ضربه
خونریزی، پارگی، تجمع مایع اطراف کلیه یا جابهجایی کلیه را سریع و بدون خطر اشعه تشخیص میدهد.
سونوگرافی کلیه برای پیگیری روند درمان بیماریهای کلیوی، بررسی عملکرد کلیه پس از پیوند و ارزیابی ناهنجاریهای مادرزادی نیز کاربرد دارد. در زنان باردار نیز این روش بهدلیل ایمن بودن، برای بررسی مشکلات کلیوی بدون خطر برای جنین استفاده میشود.
سونوگرافی کلیه برای چه کسانی توصیه میشود؟
افرادی که دچار درد پهلو یا کمر هستند، یکی از اصلیترین گروههاییاند که انجام سونوگرافی کلیه برای آنها توصیه میشود. این درد ممکن است نشانه سنگ کلیه، عفونت یا انسداد مجاری ادراری باشد.
همچنین افرادی که در آزمایش ادرار یا خون آنها اختلالات کلیوی مشاهده شده است، مانند افزایش کراتینین یا وجود خون در ادرار، بهتر است سونوگرافی کلیه انجام دهند. این بررسی میتواند علت دقیق مشکل را مشخص کند.
بیماران مبتلا به فشار خون بالا، دیابت، سابقه سنگ کلیه یا بیماریهای مزمن کلیوی نیز باید بهصورت دورهای تحت سونوگرافی قرار گیرند. علاوه بر این، در کودکان با عفونتهای مکرر ادراری یا ناهنجاریهای مادرزادی نیز انجام این سونوگرافی اهمیت زیادی دارد.
چه یافتههایی ممکن است غیرطبیعی باشند؟
در سونوگرافی کلیه، برخی یافتهها میتوانند نشاندهنده وجود بیماری یا اختلال باشند. افزایش یا کاهش غیرطبیعی اندازه کلیهها یکی از مهمترین نشانههاست؛ کلیههای کوچک ممکن است بیانگر بیماری مزمن همچون نارسایی کلیه باشند و کلیههای بزرگ میتوانند نشانه انسداد یا التهاب باشند.
وجود سنگ کلیه که بهصورت نقاط روشن همراه با سایه در تصویر دیده میشود، یکی دیگر از یافتههای غیرطبیعی است. همچنین کیستهای کلیوی، بهویژه اگر متعدد یا با دیواره ضخیم باشند، نیاز به بررسی بیشتر دارند.
یافتههایی مانند هیدرونفروز (گشاد شدن لگنچه کلیه)، تودههای جامد، ناهنجاریهای ساختاری یا کاهش ضخامت پارانشیم کلیه نیز از موارد غیرطبیعی محسوب میشوند و معمولاً نیاز به پیگیری و درمان دارند.
جمعبندی
سونوگرافی کلیه یکی از مهمترین و در دسترسترین روشهای تشخیصی برای بررسی سلامت کلیهها است. این روش بهدلیل ایمن بودن، عدم استفاده از اشعه و هزینه مناسب، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماریهای کلیوی دارد. آگاهی از کاربردها، افراد نیازمند انجام آن و تفسیر یافتههای غیرطبیعی میتواند به تشخیص و درمان بهموقع کمک کند. در صورت مشاهده علائم مشکوک یا توصیه پزشک، انجام سونوگرافی کلیه اقدامی ساده اما بسیار موثر در حفظ سلامت کلیههاست.
سوالات پرتکرار کاربران درباره سونوگرافی کلیه
بعد از اینکه متوجه شدید که سونوگرافی کلیه چه کارهایی میکند، نوبت به این میرسد که به سوالات پرتکراری که شما کاربران عزیز از ما پرسیدهاید پاسخ دهیم.
آیا سونوگرافی کلیه نیاز به آمادگی خاصی دارد؟
در بیشتر موارد خیر، اما گاهی پزشک توصیه میکند مثانه پر باشد یا چند ساعت قبل از انجام سونوگرافی ناشتا باشید. این موضوع به هدف بررسی بستگی دارد.
آیا سونوگرافی کلیه درد دارد؟
خیر، این روش کاملاً بدون درد است. تنها ممکن است هنگام حرکت پروب روی پوست کمی فشار احساس شود که آزاردهنده نیست.
سونوگرافی کلیه چقدر طول میکشد؟
معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان میبرد. مدت زمان دقیق به شرایط بیمار و جزئیات مورد بررسی بستگی دارد.
آیا سونوگرافی کلیه برای زنان باردار بیخطر است؟
بله، سونوگرافی از امواج صوتی استفاده میکند و هیچ خطری برای مادر یا جنین ندارد. به همین دلیل در بارداری کاملاً ایمن است.
آیا با سونوگرافی میتوان همه سنگهای کلیه را دید؟
بیشتر سنگها قابل مشاهده هستند، اما سنگهای بسیار کوچک یا سنگهای حالب ممکن است بهخوبی دیده نشوند و نیاز به روشهای تکمیلی باشد.
تفاوت سونوگرافی کلیه با سیتیاسکن چیست؟
سونوگرافی ساده، ارزان و بدون اشعه است، اما سیتیاسکن دقت بالاتری دارد. معمولاً سونوگرافی بهعنوان بررسی اولیه انجام میشود.
آیا سونوگرافی کلیه میتواند سرطان را تشخیص دهد؟
سونوگرافی میتواند تودههای مشکوک را شناسایی کند، اما برای تشخیص قطعی سرطان معمولاً به تصویربرداریهای تکمیلی یا نمونهبرداری نیاز است.
هر چند وقت یکبار باید سونوگرافی کلیه انجام داد؟
این موضوع به شرایط فرد بستگی دارد. افراد سالم نیازی به بررسی دورهای ندارند، اما بیماران کلیوی ممکن است هر ۶ تا ۱۲ ماه بررسی شوند.