سونوگرافی سینه یک روش تشخیصی بسیار راحت و سریع است که با استفاده از آن میتوان به مشکلات سینه بانوان پی برد. در سونوگرافی پستان، با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری از بافت داخلی سینه ایجاد میکند. سونوگرافی پستان بیشتر برای بررسی دقیقتر تودهها، کیستها، تغییرات غیرطبیعی بافت سینه و همچنین ارزیابی مشکلاتی که در معاینه فیزیکی یا سایر روشهای تصویربرداری مشاهده شدهاند، به کار میرود. این روش بهویژه در خانمهای جوان که بافت سینه متراکمتری دارند، کاربرد فراوانی دارد. در سونوگرافی سینه، پزشک میتواند تفاوت بین تودههای جامد و کیستیک را تشخیص دهد؛ موضوعی که نقش بسیار مهمی در تصمیمگیریهای درمانی و تشخیصی دارد.
عوارض و خطرات سونوگرافی پستان
سونوگرافی سینه عارضه جدی ندارد! در این روش چون از اشعه یونیزان استفاده نمیشود، مشکلات خاصی برای بدن ایجاد نمیکند و برای خانمهای باردار و شیرده ایمن است. علاوه بر این باعث درد و آسیب به سینه نمیشود و تنها ممکن است برخی افراد فشار ملایم پروب روی سینه را کمی ناراحتکننده بدانند که این موضوع موقتی و کاملاً قابل تحمل است. در کل تاکنون هیچ عارضه بلند مدتی از عارضه سونوگرافی پستان گزارش نشدهاست.
برای انجام سونوی پستان چه آمادگیهایی لازم است؟
سونوگرافی سینه نیاز به آمادگی پیچیدهای ندارد، اما رعایت چند نکته میتواند به افزایش دقت نتایج کمک کند:
- در روز انجام سونوگرافی از کرم، لوسیون یا پودر روی سینهها استفاده نکنید
- لباس راحت و دو تکه بپوشید
- در صورت داشتن نتایج قبلی (ماموگرافی یا سونوگرافی)، آنها را همراه داشته باشید
- پزشک را در جریان بارداری، شیردهی یا داشتن ایمپلنت قرار دهید
معمولاً بهترین زمان انجام سونوگرافی پستان، چند روز پس از پایان قاعدگی است که حساسیت سینهها کمتر است.
سونوگرافی پستان چگونه انجام میشود؟
در طول انجام سونوگرافی سینه:
- فرد به پشت یا به پهلو روی تخت دراز میکشد
- ژل مخصوصی روی پوست سینه مالیده میشود
- پزشک یا تکنسین، پروب دستگاه را روی سینه حرکت میدهد
- تصاویر بهصورت زنده روی مانیتور مشاهده و ذخیره میشوند
کل فرآیند معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول میکشد و بلافاصله پس از آن فرد میتواند به فعالیتهای روزمره خود بازگردد.
تفاوت سونوگرافی سینه با ماموگرافی
سونوگرافی و ماموگرافی مکمل یکدیگر هستند، اما تفاوتهای مهمی دارند. از تفاوتهای ماموگرافی و سونوگرافی پستان
- سونوگرافی بدون اشعه است، ماموگرافی با اشعه ایکس انجام میشود
- سونوگرافی برای بافتهای متراکم مناسبتر است
- ماموگرافی در غربالگری سرطان نقش پررنگتری دارد
- سونوگرافی برای تشخیص کیستها دقت بالاتری دارد
پزشک بر اساس سن، علائم و شرایط فرد تصمیم میگیرد کدام روش یا ترکیبی از آنها استفاده شود.
سونوگرافی سینه برای چه افرادی توصیه میشود و چرا؟
سونوگرافی سینه یک روش تشخیصی هدفمند است و معمولاً برای همه افراد بهصورت روتین انجام نمیشود، اما در برخی گروهها اهمیت و کاربرد ویژهای دارد. در ادامه به افرادی که انجام سونوگرافی پستان برای آنها بیشتر توصیه میشود و دلایل آن میپردازیم:
۱. زنان زیر ۴۰ سال
در زنان جوان، بافت سینه معمولاً متراکمتر و فیبروگلاندولار است. این تراکم بالا باعث میشود ماموگرافی دقت کمتری در تشخیص تودهها داشته باشد. سونوگرافی سینه در این گروه سنی:
- توانایی بالاتری در تشخیص تودههای کوچک دارد
- کیستها را بهوضوح از تودههای جامد تفکیک میکند
- بدون استفاده از اشعه، روشی ایمن برای بررسی مشکلات پستان است
به همین دلیل، در صورت وجود درد، توده یا تغییرات مشکوک، سونوگرافی معمولاً اولین انتخاب تشخیصی در زنان زیر ۴۰ سال است.
۲. زنان باردار و شیرده
در دوران بارداری و شیردهی، تغییرات هورمونی باعث تغییر در ساختار و حساسیت سینهها میشود. از طرفی، انجام ماموگرافی به دلیل استفاده از اشعه ایکس محدودیت دارد. سونوگرافی سینه در این گروه:
- کاملاً بیخطر برای مادر و جنین است
- به تشخیص عفونت، آبسه، کیست یا توده کمک میکند
- امکان بررسی درد، تورم یا ترشح غیرطبیعی را فراهم میکند
به همین دلیل، هرگونه توده یا درد غیرطبیعی در این دوران باید با سونوگرافی بررسی شود.
۳. افرادی که در سینه خود توده یا بافت سخت لمس میکنند
یکی از شایعترین دلایل انجام سونوگرافی پستان، احساس توده یا سفتی غیرعادی هنگام خودآزمایی یا معاینه پزشکی است. در این موارد سونوگرافی:
- ماهیت توده (کیستیک یا جامد) را مشخص میکند
- اندازه، شکل و حاشیههای توده را بررسی میکند
- به پزشک کمک میکند تصمیم بگیرد آیا نیاز به پیگیری، بیوپسی یا درمان وجود دارد یا خیر
تشخیص زودهنگام تودهها نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات جدیتر دارد.
۴. افرادی با سابقه کیست یا بیماریهای خوشخیم پستان
برخی زنان بهطور مکرر دچار کیستهای پستان یا تغییرات خوشخیم میشوند. سونوگرافی در این افراد:
- برای پیگیری اندازه و تعداد کیستها استفاده میشود
- به تشخیص تغییرات جدید یا غیرعادی کمک میکند
- از انجام آزمایشهای غیرضروری جلوگیری میکند
پیگیری منظم با سونوگرافی میتواند از نگرانیهای بیمورد بکاهد و تغییرات مهم را بهموقع شناسایی کند.
۵. زنان دارای ایمپلنت سینه
وجود ایمپلنت میتواند بررسی بافت طبیعی سینه را دشوارتر کند. سونوگرافی پستان در این افراد:
- به بررسی بافت اطراف ایمپلنت کمک میکند
- نشتی، جابهجایی یا التهاب اطراف ایمپلنت را مشخص میکند
- بدون وارد کردن فشار یا آسیب به ایمپلنت انجام میشود
به همین دلیل، سونوگرافی یکی از روشهای مناسب برای ارزیابی سلامت پستان در افراد دارای ایمپلنت محسوب میشود.
۶. افرادی با درد مداوم یا غیرطبیعی در سینه
درد سینه همیشه نشانه بیماری خطرناک نیست، اما اگر موضعی، مداوم یا یکطرفه باشد، نیاز به بررسی دارد. سونوگرافی در این موارد:
- علل احتمالی مانند کیست، التهاب یا تغییرات بافتی را مشخص میکند
- به افتراق دردهای هورمونی از مشکلات ساختاری کمک میکند
- مسیر تشخیص و درمان را روشنتر میکند
۷. افرادی با ترشح غیرطبیعی از نوک سینه
ترشح خونی، شفاف یا یکطرفه از نوک سینه میتواند نشانهای از مشکل باشد. سونوگرافی پستان در این افراد:
- مجاری شیری را بررسی میکند
- تودههای کوچک اطراف مجاری را شناسایی میکند
- به تشخیص علت ترشح کمک میکند
۸. افرادی با سابقه خانوادگی سرطان پستان
افرادی که در خانواده درجه یک خود سابقه سرطان سینه دارند، نیاز به پایش دقیقتری دارند. سونوگرافی در کنار ماموگرافی میتواند:
- ضایعات کوچکتر را زودتر شناسایی کند
- دقت تشخیص را افزایش دهد
- نقش مکمل مهمی در غربالگری داشته باشد
نتیجهگیری
سونوگرافی سینه یک روش ایمن، سریع و مؤثر برای بررسی مشکلات پستان است که در بسیاری از شرایط جایگزین یا مکمل ماموگرافی محسوب میشود. تشخیص زودهنگام تغییرات پستان نقش مهمی در حفظ سلامت زنان دارد و انجام بهموقع سونوگرافی میتواند خیال فرد را از بسیاری نگرانیها راحت کند.
سوالات متداول
اکنون وقت این رسیده که به سوالات پرتکرار کاربران پاسخ دهیم.
اگر در سونوگرافی سینه کیست دیده شود، خطرناک است؟
در بیشتر موارد خیر؛ اغلب کیستهای سینه خوشخیم هستند و فقط نیاز به پیگیری دارند.
آیا سونوگرافی سینه میتواند سرطان را تشخیص دهد؟
سونوگرافی پستان میتواند نشانههای مشکوک به سرطان را شناسایی کند، اما بهتنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست. در صورت مشاهده تودههای غیر طبیعی، ممکن است پزشک انجام ماموگرافی، MRI یا نمونهبرداری (بیوپسی) را توصیه کند.
آیا سونوگرافی سینه درد دارد؟
خیر، سونوگرافی سینه معمولاً بدون درد است و فقط ممکن است فشار خفیفی احساس شود.
سونوگرافی سینه بهتر است یا ماموگرافی؟
هرکدام کاربرد متفاوتی دارند؛ سونوگرافی برای زنان جوان و باردار مناسبتر است و ماموگرافی برای غربالگری سرطان استفاده میشود.
منبع: cleveland clinic
یک دیدگاه برای "سونوگرافی سینه چیست؟"
[…] شما هم به این فکر کرده باشید که تفاوت ماموگرافی و سونوگرافی سینه چیست؟ در حقیقت تفاوت اصلی این دو روش تشخیصی که به طور عمده […]